Là phần hai, cũng là tập 3, tập cuối trong bộ tiểu thuyết hư cấu, kì ảo lấy cảm hứng lịch sử từ triều đại Tây Sơn, một triều đại ngắn ngủi mà kiêu hùng của lịch sử nước Việt; nhưng khác với hai cuốn thuộc phần một trước đó, Song sinh bạch hạc thần mộc, Dạ Vũ Lai Hương, Võ thần hoàng đế đi sâu về thân thế, cuộc đời của cá nhân vua Quang Trung.
Từ đó, tác giả Song Phát thể hiện những kiến giải riêng về hàng loạt bí ẩn xoay quanh Hoàng đế Quang Trung nói riêng và những điều vẫn như là gút mắc khó làm nguôi lòng người về triều đại Tây Sơn nói chung. Dõi ánh nhìn tới chiều sâu quá khứ, tác giả đã đồng thời hướng tâm tư tới chiều dài tương lai. Tương lai nước Việt với sự bảo hộ của tộc tiên rồng, mang theo linh khí đất trời cùng anh linh vị hoàng đế hẳn sẽ sống trọn mãi cùng núi sông.
Đọc thêm:
- Song sinh bạch hạc thần mộc – Vương hoa nhập mộng – Quyển 1: Hoa lạc tam đồ
- Song sinh bạch hạc thần mộc – Vương hoa nhập mộng – Quyển 2: Trận pháp luân hồi
Sau khi Kim Ô đế bị đánh bại, những tưởng trật tự thế giới sẽ trở về quỹ đạo vốn có. Nhưng đất trời sau nhiều năm bị thiêu đốt, đế long khí suy kiệt, những thế lực ngầm vẫn không thôi cựa mình hòng khiến vạn vật trở lại bóng tối lần nữa.
Giữa bối cảnh đó, những kí ức về võ thần Dạ Vũ Lai Hương mở ra và theo vòng luân hồi, biến thiên vô tận của trời đất, quá khứ cùng hiện tại giao thoa, hào khí Tây Sơn oai hùng và bi tráng năm nào, theo sắc cờ đào, vẫn vẹn cùng sông núi, trong tâm thức người Việt.
Mà nay áo vải cờ đào/ Giúp dân dựng nước xiết bao công trình
Trước hết, cần phải khẳng định một điều rằng, thuộc dòng chảy chung của cả bộ tiểu thuyết Song sinh bạch hạc thần mộc, nên dù hơn phân nửa tập sách Dạ Vũ Lai Hương – Võ thần hoàng đế xoay quanh chính cuộc đời của vua Quang Trung từ lúc ông sinh ra cho đến khi tạ thế thì tác phẩm này vẫn là sự quyện hòa khăng khít giữa yếu tố chính sử và yếu tố hư cấu, kì ảo.
Và khi khắc họa hình tượng Quang Trung hoàng đế qua lăng kính lịch sử và huyền ảo đó, dáng hình vị vua kiêu hùng mà bạc mệnh hiện lên trên trang viết, có lẽ thật gần gũi với hai câu thơ trong thi phẩm Ai tư vãn Ngọc Hân công chúa đã viết năm nào: “Mà nay áo vải cờ đào/ Giúp dân dựng nước xiết bao công trình.” Bởi con người đó đánh đông dẹp bắc, chinh chiến muôn phương, chưa lần thất bại, là hiện thân của võ thần nhưng tới tận cùng, con người ấy vẫn quá đỗi giản dị, nhiều ưu tư và giàu chữ tình đến thế.
Thật vậy, ở Dạ Vũ Lai Hương – Võ thần hoàng đế, với quá trình đi dọc theo trục lịch sử từ lúc vua Quang Trung sinh thời mang tên là Thơm, tự là Nguyễn Huệ; tác giả Song Phát đã gắn liền vị Dạ Vũ Lai Hương từ thần mộc vùng đất tổ chuyển sinh nơi hạ giới với danh xưng Nguyễn Huệ cùng mảnh đất võ Bình Định, cùng vùng Tây Sơn thủa ban sơ kia.
Nơi cũng như bao địa phương khác của Đại Việt vào những năm cuối giai đoạn Trịnh – Nguyễn phân tranh, quan lại sách nhiễu, sưu cao thuế dày, đời sống muôn dân tăm tối hơn bao giờ hết, buộc kẻ có lòng, có sức chẳng thể bo bo giữ cho bản thân. Và vì đặt cá nhân Nguyễn Huệ trong cả một bối cảnh lịch đại rộng lớn, tác giả Song Phát như ngầm khẳng định rằng, dẫu là võ thần chuyển thế, Dạ Vũ Lai Hương – Nguyễn Huệ không thể tách bản thân khỏi cội gốc con người.
Bởi dù khi sinh ra đất trời xuất hiện những dị tượng thì Nguyễn Huệ cũng đã trưởng thành như một đứa trẻ bình thường, được cha và anh yêu thương, được em trai tôn trọng. Đặc biệt, có là võ thần chuyển thế thì ông cũng không thể một tay xoay chuyển được càn khôn mà tất cả, đều được tạo dựng lên từ những viên gạch, nền tảng vững chắc mà gia đình ông, anh trai ông – Nguyễn Nhạc cùng bao người dân đất Tây Sơn năm đó, đồng lòng chung sức trong buổi nhiễu nhương.
Thời cuộc buộc Tây Sơn nổi dậy như một điều tất yếu của lịch sử. Hai từ “áo vải”, “cờ đào” như cách Tây Sơn nói chung, Nguyễn Huệ nói riêng đã không lãng quên đi cội gốc cùng những năm tháng đầu tiên, từ đâu và vì ai mà họ đứng lên khởi nghĩa.
“Tất cả bọn họ đều nguyện ý. Nằm lại tại khúc sông này, để tiếp tục nối dài nhịp trống anh hùng của Đại Việt. Nơi này, cũng sẽ là bước ngoặt cho ý chí của Tây Sơn.”
Theo thời gian, cùng sự trưởng thành của Nguyễn Huệ, điểm nhìn trần thuật dần chuyển dịch từ Nguyễn Nhạc sang Nguyễn Huệ; không gian tác phẩm cũng mở rộng ra toàn nước Việt, đồng thời hàng loạt các sự kiện lớn được nhắc đến mà có lẽ, chỉ cần là con dân Đại Việt ta, hẳn không ai là không biết đến.
Tây Sơn lật đổ thế lực chúa Nguyễn ở đàng Trong, trận Rạch Gầm Xoài Mút vang dội khiến người Xiêm nghe danh Tây Sơn là sợ như sợ cọp, Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, lật đổ thế lực chúa Trịnh ở đàng Ngoài, trao trả lại quyền hành cho vua Lê, và đặc biệt là vua Quang Trung đại thắng 29 vạn quân Thanh uy chấn lịch sử…
Và đi dọc theo trục lịch sử như vậy, tác giả Song Phát gần như tập trung được trọn vẹn những sự kiện xoay quanh vua Quang Trung để khắc sâu thêm hình tượng vị vua kiêu hùng như thế nhưng trọng nghĩa trọng tình, thấu tình đạt lí. Đồng thời, đặt điểm nhìn trần thuật lên Nguyễn Huệ, tác giả cũng tránh được phần nào sự sa đà vào những mối hằn thù lịch sử hay đưa tác phẩm như trở thành một cuốn tiểu thuyết chương hồi thuần về các trận đánh.
Vì tới tận cùng, ở Dạ Vũ Lai Hương – Võ thần hoàng đế, Quang Trung – Nguyễn Huệ vẫn là nhân vật trung tâm. Người vừa mang dáng dấp hào khí ngàn năm Đại Việt, cũng vừa mang cốt cách tình nghĩa của người dân nước Nam ta.
“Một lòng tu chí vì nước vì dân, tới một ngày nhìn lại, người bên cạnh mình, từng người từng người đều đã xa dần. Anh cũng hiểu, đây không phải bản thân đã hi sinh những gì, chỉ là cảm thấy, trong lòng có chút cô đơn.”
Tạo dựng hình tượng vua Quang Trung vừa mang chữ dũng, vừa mang chữ nghĩa, vừa mang chữ tình, có lẽ cũng là cái nhìn đầy yêu thương và giàu tính nhân văn mà tác giả Song Phát gửi đến vị vua kiêu hùng mà bạc mệnh này chăng?
Những bóng hình đã hóa hình cùng sông núi
Như đã nói, ngay tựa sách của bộ hai tập tiểu thuyết Song sinh bạch hạc thần mộc, Dạ Vũ Lai Hương – Võ thần hoàng đế như khẳng định, nhân vật trung tâm trong cuốn sách này chuyển dịch từ Tám – Đế Hoa sang Quang Trung, Nguyễn Huệ – Dạ Vũ Lai Hương; cặp song sinh từ thần mộc, mỗi người là nhân vật trung tâm cho một bộ sách vậy.
Nhưng dù là nhân vật trung tâm, mang danh võ thần, bản thân Dạ Vũ Lai Hương, Quang Trung hoàng đế cũng không thể một tay tạo dựng lên cơ đồ, không thể một mình chinh chiến sa trường mà làm nên nghiệp lớn. Mà phía trước, bên cạnh hậu phương của ông, luôn có những người đủ để ông tin tưởng, luôn có những mối dây liên kết đủ để giúp một võ thần chuyển thế như vậy, cân bằng giữa một bên dũng và một bên tình, giữa một bên võ và một bên văn.
Những con người lưu dấu định danh trong lịch sử, cả những cá nhân trong muôn vạn con dân Đại Việt năm đó đến tên gọi cũng đã bị thời gian, binh biến loạn lạc xóa mờ, nhưng dẫu còn định danh hay không, dáng hình họ cũng đã hóa hình cũng sông núi, máu họ đã hòa cùng màu cờ đào Tây Sơn, trái tim và tấm lòng họ cũng đã một lòng kiên định đi theo Quang Trung hoàng đế, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ.
Xây dựng hình tượng Quang Trung hoàng đế có yếu tố huyền ảo nhưng không đẩy hình tượng nhân vật hoàn toàn xa rời chính sử, xa rời con người có lẽ đó cũng là cách tác giả Song Phát tôn trọng chính tượng đài Quang Trung – Nguyễn Huệ buổi quá vãng.
Thật vậy, Nguyễn Huệ trưởng thành tới thế chẳng phải nhờ một phần công sức người anh cả đã làm thay phần việc của cha mẹ, tìm thầy bái sư để dạy ông lên người hay sao? Cũng như ông đã được kế thừa nền tảng một Tây Sơn vững mạnh được vun đắp ngay những năm tháng buổi đầu khởi nghĩa còn nhiều gian khó từ người anh Nguyễn Nhạc.
Ông có thể vững lòng chiến đấu với thù trong giặc ngoài, thực hiện những cuộc viễn chinh nơi phương xa chẳng phải có người em Nguyễn Lữ hi sinh án ngữ ngay mảnh đất Cù Lao Phố nhiều biến động tại Gia Định đó ư? Và dù không đi sâu đến khía cạnh tình yêu trong sự nghiệp lừng lẫy của Quang Trung hoàng đế nhưng tác giả Song Phát cũng không quên những người phụ nữ đã trở thành hậu phương, thấu hiểu tâm tư của chính người đàn ông ôm nghiệp lớn họ nên duyên.
Bên cạnh đó, Ngũ hổ tướng đi cùng Nguyễn Huệ – Quang Trung những ngày tháng đầu tiên; những sĩ phu, nhà nho yêu nước và thức thời như Trần Văn Kỷ, Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích và sau này là La Sơn Phu Tử – Nguyễn Thiếp…; và bao nghĩa binh đi theo Tây Sơn không hẹn ngày trở về… Tất cả làm nên uy dũng Quang Trung – Nguyễn Huệ, làm nên hào khí Tây Sơn vang chấn bốn biển.
“Nguyễn Nhạc đứng trên đầu tường nhìn xuống biển người rầm rập bước đi theo sau chủ tướng của họ, hốc mắt cũng nóng lên. Bọn họ đều lựa chọn làm anh hùng, bình định loạn thế. Cũng chọn, làm con của đất trời.”
Những người hào kiệt làm nên sức mạnh Tây Sơn năm đó, không phải lúc nào cũng hoàn toàn quy thuận Quang Trung hoàng đế. Con người tồn tại giữa đất trời, không khỏi có những mâu thuẫn nảy sinh thậm chí ngay với chính người thân trong gia đình. Mà kẻ dưới một người, trên vạn người như Nguyễn Huệ lại càng như vậy.
Nhưng gạt bỏ đi mâu thuẫn, người ta đã tin và theo một dáng hình đủ khiến họ thấy được, phía trước kẻ đó chính là tương lai đáng để họ đánh đổi mồ hôi, nước mắt, máu đổ thậm chí cả sinh mạng. Để bóng hình họ bước đi “đầu không ngoảnh lại” buổi quá vãng, hóa hình cùng sông núi buổi hôm nay và mai sau, rực rỡ, vững bền.
Đoạn kết trọn vẹn của Song sinh bạch hạc thần mộc
“Một vòng luân hồi, có sinh có diệt, luân hồi rồi sẽ lại một lần nữa bắt đầu, hoặc tiếp tục trôi đi.”
Mở ra từ Trận pháp luân hồi đưa đất trời tiến vào vòng luân hồi lớn, có thể nói chăng, bộ tiểu thuyết Song sinh bạch hạc thần mộc là sự quyện hòa của hàng loạt những vòng luân hồi nhỏ trong vòng luân hồi lớn thuộc về đất trời. Mà chừng như, là thần hay là người, cũng không nằm ngoài quy luật luân hồi tất yếu đó của tạo hóa.
Theo dấu luân hồi kia, tác giả Song Phát thật sự đã đi sâu được tới những vỉa tầng lịch sử của triều đại Tây Sơn vẫn còn nhiều khuất khúc, bí ẩn để có những kiến giải riêng qua góc nhìn vừa huyền ảo, vừa trân trọng lịch sử. Sau vị đế vong, sau thứ tai kiếp giáng xuống nhân giới, tác giả hướng ngòi bút đến cuộc đời Quang Trung hoàng đế mà tìm đến sự lí giải cho cái chết đột ngột của ông. Sự lí giải cũng không nằm ngoài vòng xoáy luân hồi nghiệp báo vẫn luôn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cả tác phẩm.
Luân hồi xảy đến trong quá khứ, luân hồi vẫn tiếp diễn ở hiện tại, những dáng hình năm xưa lần nữa tái xuất để khép lại những gì còn dang dở mà một đoạn thời gian buổi quá vãng đã không thể giải quyết triệt để. Hoặc chăng, người ta luân hồi để đợi đúng khoảnh khắc, đến khép lại vòng oán nghiệp, mầm họa gieo xuống mảnh đất này.
Và từ luân hồi, anh hùng nối tiếp anh hùng xuất thế, kế thừa chữ dũng chữ tình vẫn luôn là cội rễ của người dân nước Việt. “Một vòng luân hồi, có sinh có diệt”, sinh hay diệt, cũng đều là hai mặt một đồng xu; từ diệt vong mà sự sống được tái sinh, tiếp diễn trên trần thế.
Giống như cá chép vượt vũ môn, giống như Chân Long vẫn phải trải qua khảo nghiệm của lôi kiếp, đau đớn khôn cùng, tróc từng lớp vảy trên người để có thể hóa rồng; giống như võ thần hóa máu tim bảo hộ non sông chỉ còn lưu giữ được mảnh linh hồn nơi mầm hoa huệ chưa hẹn ngày nở hoa; hay như bao dáng hình đã hóa hình cùng sông núi, thậm chí không thể tiến vào luân hồi, không thể siêu thoát… Nhưng họ chấp nhận hi sinh, chấp nhận đớn đau cũng vì hai chữ sơn hà, cũng vì mấy chữ “đã mang tiếng ở trong trời đất” (chữ dùng của Nguyễn Công Trứ).
Khép lại bộ tiểu thuyết Song sinh bạch hạc thần mộc qua sự nghiệp kiêu hùng của Dạ Vũ Lai Hương – Võ thần hoàng đế trên trần thế, qua quá trình vượt vũ môn của thái tử Long Phật Nguyệt để tiếp nhận đế mệnh tiếp nối hào khí Tây Sơn, hào khí dân tộc, qua hình bóng những cá nhân đã trở đi trở lại, vừa huyền ảo mà vừa chân thực, tác giả Song Phát vừa thể hiện sự trân trọng lịch sử đã qua, cũng vừa gửi gắm niềm hi vọng cho tương lai sau này.
“Luân hồi tiếp tục cuộn xoáy trôi đi.”
Chẳng ai biết được mai sau sẽ tiếp diễn ra sao. Nhưng “sau cơn bĩ cực đến hồi thái lai”, diệt và sinh, hai mặt luân hồi vốn chẳng phải cũng là quy luật tất yếu của đất trời đó sao.
Nội dung: Bài review của bạn Mọt Mọt (Trần Như Quỳnh)
Bạn đang có ý định xuất bản cuốn sách
Chúc mừng bạn đã đi bước đầu tiên trong hành trình sở hữu quyển sách của riêng bạn
DIMI Book sẽ giúp bạn biến ý tưởng thành cuốn cách cầm trên tay. Để ý tưởng không chỉ còn là ý nghĩ trong đầu DIMI Book sẽ đồng hành cùng bạn cho tới khi bạn cầm sách trong tay.
![[Tổng hợp] Nhuận bút xuất bản sách và tác phẩm số MỚI NHẤT](https://dimibook.com/wp-content/uploads/2026/03/nhuan-but-xuat-ban-sach-chi-tiet-bia1.svg)